Instytucje działające w zakresie ochrony BHP

Przestrzeganie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy przez pracodawcę podlega kontroli przez wiele instytucji. Dowiedz się więcej na temat najważniejszych z nich.

Państwowa Inspekcja Pracy

Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) to najważniejsza krajowa instytucja nadzorująca przepisy prawa pracy w zakładach pracy, w szczególności pod względem przestrzegania BHP.

Do kierowania PIP powołany jest Główny Inspektor Pracy (GIP), natomiast poszczególne zakłady pracy podlegają pod inspektorów z 16 okręgowych inspektoratów pracy.

Do kompetencji PIP oraz inspektorów pracy należy kontrola przestrzegania przepisów prawa pracy i zasad BHP, wydawanie pracodawcom nakazów czy wstrzymywanie pracy na zagrożonych stanowiskach, kontrola wywiązywania się z ciążących na pracodawcy obowiązków zw. z wynagrodzeniem za pracę i terminowością jej wypłacania, czasem wykonywania pracy, wykorzystywaniem przez pracowników urlopów, a także kontrola przestrzegania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy w trakcie projektowania, budowy, przebudowy i modernizacji zakładów pracy oraz stanowiących ich wyposażenie maszyn, urządzeń technicznych czy technologii.

Inspektorzy uprawnieni są m. in. do wejścia na teren podmiotu kontrolowanego i należących do niego obiektów, oględzin obiektów, pomieszczeń, stanowisk pracy, maszyn i urządzeń, a także przebiegu procesów technologicznych i pracy. Przedstawiciel PIP może zażądać wszelkich związanych z kontrolą dokumentów, rejestrować przebieg oględzin przy pomocy kamery czy innych środków technicznych, sprawdzać tożsamość osób przebywających na terenie zakładu pracy czy korzystać z pomocy odpowiednich biegłych i specjalistów.

W przypadku stwierdzenia naruszeń inspektor pracy może m.in. wydawać nakazy i wystąpienia, nakładać grzywny w drodze mandatu karnego (od 1000 do 2000 zł, a w określonych przypadkach do 5000 zł), kierować do sądu wnioski o ukaranie (grzywna do 30 000 zł) oraz zawiadamiać prokuraturę o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

Państwowa Inspekcja Sanitarna

Państwowa Inspekcja Sanitarna (PIS, „Sanepid”) kontroluje warunki higieny pracy wraz z badaniami i pomiarem stężeń oraz natężeń czynników szkodliwych. Osobą nadrzędną jest tu Główny Inspektor Sanitarny podlegający ministrowi zdrowia. Nadzór bezpośredni nad zakładami pracy należy do powiatowych stacji sanitarno-epidemiologicznych. Główne zadania Sanepidu obejmują sprawdzanie warunków:

• higieny środowiska i higieny pracy w zakładach pracy;
• higieny radiacyjnej;
• higieny procesów nauczania i wychowania;
• higieny wypoczynku i rekreacji.

Sanepid kontroluje też warunki zdrowotne żywności, żywienia, przedmiotów użytku oraz higieniczno-sanitarne dla personelu medycznego i pomieszczeń przeznaczonych na świadczenia zdrowotne. W przypadku nieprawidłowości PIS może nakładać kary i domagać się ich usunięcia.

Państwowa Straż Pożarna

Państwowa Straż Pożarna nadzoruje zakłady pracy pod kątem stosowania się do przepisów przeciwpożarowych oraz zajmuje się rozpoznaniem związanych z tym zagrożeń. W tym celu:

• przeprowadza czynności kontrolno-rozpoznawcze w obiektach;
• sprawdza stan urządzeń przeciwpożarowych i wyposażenia w sprzęt gaśniczy;
• sprawdza warunki ewakuacji.

Urząd Dozoru Technicznego i Nadzór Budowlany

Zadaniem Urzędu Dozoru Technicznego jest zagwarantowanie właściwego i bezpiecznego działania maszyn, nadzór i kontrola przestrzegania przepisów o dozorze technicznym, a także wykonywanie samego dozoru technicznego.

Kontrola Urzędu np. może dotyczyć urządzeń technicznych, które stwarzają ryzyko rozprężania gazów pod ciśnieniem, wyzwolenia energii potencjalnej lub kinetycznej w trakcie przemieszczania ludzi czy ładunków, rozprzestrzeniania materiałów niebezpiecznych przy ich magazynowaniu lub transporcie.

Nadzór Budowlany sprawdza zaś, czy przestrzegane są przepisy prawa budowlanego zwłaszcza w kontekście bezpieczeństwa ludzi i mienia. Przedstawiciele Nadzoru Budowlanego mogą skontrolować zarówno obiekt budowlany, jak i teren budowy czy zakład pracy. W przypisanej sobie dziedzinie podobne funkcje spełnia Inspekcja Transportu Drogowego oraz urzędy górnicze.

Zdaj się na specjalistów BHP

Instytucji, które mają możliwości prawne kontroli zakładów pracy pod względem BHP jest dużo, a nieprawidłowości nie muszą wynikać z celowego działania pracodawcy.

Warto więc wcześniej skorzystać z pomocy specjalistów i zadbać o zgodność warunków pracy w zakładzie z wszystkimi przepisami. Inżynieria BHP od 2016 r. wspiera pracodawców w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, ograniczając ryzyko niezgodności wykazywanych podczas kontroli.