Ryzyko zawodowe

Art. 226 Kodeksu pracy nakłada na pracodawcę obowiązek oceny i dokumentowania ryzyka zawodowego, stosowania niezbędnych środków profilaktycznych oraz informowania pracowników o ryzyku zawodowym. Dokumentacja oceny ryzyka zawodowego powinna uwzględniać elementy określone w § 39a ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Ocenę ryzyka przeprowadza się dla każdego stanowiska pracy występującego w zakładzie. Przede wszystkim należy zebrać informacje dotyczące stanowisk pracy – z określeniem charakteru prac, wykonywanych zadań i procesów technologicznych oraz sprzętu wykorzystywanego podczas danego rodzaju prac. W praktyce warto również uwzględnić opinie i uwagi pracowników. W działania związane z oceną ryzyka zawodowego pracownicy powinni być włączani w jak najszerszym zakresie.

Na każdym stanowisku pracy należy zidentyfikować czynniki, jakie na nim występują, dlatego bardzo ważna jest znajomość środowiska pracy. Przykładem mogą być ostre krawędzie przedmiotów i materiałów, wirujące, obracające się elementy maszyn i elektronarzędzi, substancje chemiczne, czy też hałas i drgania mechaniczne. Następnie należy oszacować ryzyko korzystając z wybranej przez nas metody szacowania ryzyka – może to być metoda wg normy PN-N-18002, metoda Wstępnej Analizy Zagrożeń, Risk Score, czy JSA. Istnieją też czynniki środowiska pracy i takie rodzaje prac, dla których opracowano szczegółowe wymagania dotyczące związanej z nimi oceny ryzyka.

Kolejnym krokiem jest określenie działań eliminujących lub ograniczających ryzyko zawodowe. Jeżeli ryzyko oszacowano jako niedopuszczalne, pracy nie należy rozpoczynać ani kontynuować do czasu zmniejszenia ryzyka do poziomu dopuszczalnego.

Warto zapamiętać, że za każdym razem, gdy w przedsiębiorstwie zmieniły się warunki pracy (takim przykładem może być pojawienie się nowej maszyny, bądź wykorzystywanie do procesów pracy nowej technologii) ocenę ryzyka należy ponownie zaktualizować i zapoznać z nią pracowników. Jeśli pracownik zmienia stanowisko pracy, powinien zostać zapoznany z właściwą do nowego stanowiska oceną ryzyka.