Podstawowe zagrożenia w trakcie użytkowania maszyn w zakładzie pracy

Użytkowanie maszyn w zakładzie pracy wpływa bezpośrednio na zwiększenie jej efektywności oraz optymalizację kosztów. Poza korzyściami, warto zwrócić uwagę również na ryzyko, które wiąże się z obsługą maszyn. Poznaj podstawowe zagrożenia, które pojawiają się wówczas w zakładzie pracy.

Jakie wymogi muszą spełniać maszyny w zakładzie pracy?

Konstrukcja i budowa maszyn powinny zapewniać bezpieczną obsługę i higieniczne warunki pracy. Maszyny wprowadzane do obrotu muszą spełniać zasadnicze wymagania (deklaracja zgodności i oznakowanie CE), a maszyny użytkowane w zakładzie pracy – co najmniej wymagania minimalne określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z 30 października 2002 r. (art. 215 Kodeksu pracy). Pracodawca nie może wyposażać stanowisk pracy w maszyny niespełniające tych wymagań. Urządzenia techniczne podlegające dozorowi technicznemu (np. dźwignice, zbiorniki ciśnieniowe) mogą być eksploatowane na podstawie decyzji organu dozoru technicznego (UDT).

Zagrożenia mechaniczne związane z użytkowaniem maszyn

W zakładzie pracy bezwzględnie należy przestrzegać zasad BHP. Dotyczy to także operatorów maszyn specjalistycznych. Operator narażony jest na zagrożenia mechaniczne wynikające z ruchu maszyny, jej części lub obrabianych elementów. Mogą one prowadzić do urazów, a w skrajnych przypadkach mogą stanowić realne zagrożenie dla zdrowia i życia osoby obsługującej maszynę. Podstawowe zagrożenia mechaniczne to:

• wplątanie;
• wciągnięcie;
• pochwycenie;
• zgniecenie (zmiażdżenie);
• skaleczenie;
• przekłucie;
• przebicie;
• obtarcie;
• starcie;
• cięcie;
• odcięcie;
• ścięcie;
• uderzenie mechaniczne;
• wytrysk cieczy.

Zagrożenie może być powodowane przez określone części maszyn, jeżeli te pracują wadliwie. Ponadto zwiększone ryzyko urazów powstaje w wyniku nieprawidłowej obsługi maszyny, braku przestrzegania zasad BHP. Właśnie dlatego należy prowadzić regularny przegląd i serwis maszyn użytkowanych w zakładzie pracy. W ten sposób można zmniejszyć ryzyko wypadków. Ponadto każdy pracownik powinien przejść profesjonalne przeszkolenie w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy na danym stanowisku i z danym sprzętem.

Inne rodzaje zagrożeń

Operatorzy maszyn narażeni są także na inne zagrożenia niż mechaniczne. Wśród nich znajdują się:

• kontakt z niebezpieczną substancją chemiczną;
• porażenie prądem elektrycznym;
• nadmierny hałas i uszkodzenie słuchu;
• drgania mechaniczne;
• promieniowanie;
• szkodliwe wstrząsy.

Właśnie dlatego na wybranych stanowiskach niezbędne są stroje zabezpieczające pracownika, czy też dedykowane okulary i słuchawki. Te ostatnie niwelują hałasy i zmniejszają ryzyko czasowego lub trwałego uszkodzenia słuchu.

Na co jeszcze warto zwracać uwagę?

Za występowanie zagrożenia podczas użytkowania maszyn w zakładzie pracy odpowiadają także inne elementy i sytuacje. Wśród nich wymienia się:

• ruchome elementy maszyn;
• ostre i wystające elementy budowy maszyn;
• spadające elementy w trakcie obróbki;
• śliskie i nierówne powierzchnie;
• powierzchnie nagrzane do wysokiej temperatury;
• usterki układu hydraulicznego i wytrysk cieczy;
• ograniczone dojście do maszyny w przestrzeni roboczej.

Jeżeli chcesz zadbać o wysoki poziom bezpieczeństwa w swoim zakładzie pracy, to warto skonsultować się ze specjalistami od BHP. Ocena ryzyka zawodowego, ocena zgodności maszyn z wymaganiami minimalnymi i właściwe przeszkolenie operatorów ograniczają ryzyko wypadków i przestojów.