Organizacja stanowiska pracy z monitorem ekranowym – cz. 1

Na wielu stanowiskach podstawowym narzędziem pracy jest komputer. Każdy pracownik powinien zadbać o swoje zdrowie i prawidłowe ułożenie ciała podczas pracy przy biurku. Szczegółowe wytyczne dotyczące organizacji stanowiska pracy z komputerem znajdują się w przepisach. Za spełnienie tych wymagań odpowiada pracodawca. Sprawdź, jak powinna wyglądać prawidłowa organizacja stanowiska pracy z komputerem.

Przepisy regulujące organizację stanowiska pracy przy komputerze

Podstawę stanowi rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (t.j. Dz.U. 2025 poz. 58). Rozporządzenie znowelizowano z dniem 17 listopada 2023 r.: zmieniono m.in. wymagania ergonomiczne dla stanowisk, dodano wymagania dla systemów przenośnych (laptopów) oraz rozszerzono obowiązek zapewnienia okularów korygujących wzrok o szkła kontaktowe.

Czynniki szkodliwe podczas pracy

W przypadku dawnych monitorów kineskopowych wskazywano na emisję pól elektromagnetycznych i pola elektrostatycznego. Współczesne monitory ciekłokrystaliczne nie stanowią istotnego źródła czynników szkodliwych; przy pracy z komputerem dominują czynniki uciążliwe, związane z obciążeniem narządu wzroku i układu mięśniowo-szkieletowego.

Czynniki uciążliwe podczas pracy

Przy komputerze mogą występować różne czynniki uciążliwe, które w dłuższej perspektywie powodują dyskomfort pracy, spadek jej jakości i efektywności, a także inne problemy natury zdrowotnej. Do tego typu czynników zaliczane są m.in.:

• niewłaściwa i wymuszona pozycja przy pracy;

• migotanie obrazu na ekranie;

• niewłaściwe oświetlenie stanowiska pracy (np. uciążliwe promienie słoneczne padające wprost na monitor);

• hałas w biurze;

• niewłaściwy mikroklimat w pomieszczeniu pracowniczym;

• nieprawidłowe rozmieszczenie stanowisk komputerowych względem siebie;

• wykonywanie pracy w warunkach podwyższonego stresu;

• nieergonomiczne stanowisko (w tym: źle dobrane fotel i biurko, niewłaściwe rozmieszczenie elementów zestawu komputerowego, brak podnóżka itp.).

Pracodawca ma obowiązek przeprowadzać ocenę warunków pracy na stanowiskach z monitorami ekranowymi (§ 5 rozporządzenia) i podejmować działania ograniczające stwierdzone zagrożenia i uciążliwości.

Jak rozmieścić elementy stanowiska pracy?

Przy planowaniu rozmieszczenia stanowisk należy uwzględnić liczbę stanowisk w pomieszczeniu, ich usytuowanie względem siebie i względem okien oraz charakter wykonywanej pracy. Monitor należy ustawić tak, aby ograniczyć olśnienie i odbicia światła. Pracownik powinien mieć swobodny dostęp do stanowiska oraz dostateczną przestrzeń pracy, pozwalającą na umieszczenie wszystkich elementów obsługiwanych ręcznie w zasięgu kończyn górnych.

Jakie siedzisko do biura?

Niezwykle ważnym elementem wyposażenia stanowiska jest siedzisko. Powinno być przede wszystkim stabilne i odpowiednio dopasowane do potrzeb użytkownika. Wszystko zgodnie z podstawową ergonomią pracy. Zgodnie z rozporządzeniem krzesło powinno posiadać:

• podstawę co najmniej pięciopodporową z kółkami jezdnymi;

• regulację wysokości siedziska, wysokości oparcia w odcinku lędźwiowym i kąta pochylenia oparcia;

• wyprofilowanie siedziska i oparcia dostosowane do naturalnego wygięcia kręgosłupa i ud;

• możliwość obrotu wokół osi pionowej o 360°;

• regulowane podłokietniki.

Na życzenie pracownika stanowisko pracy należy wyposażyć w podnóżek.

Wymagania dotyczące stołu, monitora, klawiatury i przerw w pracy omawiamy w drugiej części artykułu.